KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU GIẢI PHÁP KỸ THUẬT XỬ LÝ, CHẾ BIẾN VÀ BẢO QUẢN SẢN PHẨM HỒNG VÀNH KHUYÊN TREO GIÓ TẠI LẠNG SƠN

Hồng Vành Khuyên là một trong những đặc sản nổi tiếng của tỉnh Lạng Sơn, được trồng tập trung chủ yếu tại huyện Văn Lãng (nay là xã Na Sầm, xã Hoàng Văn Thụ). Với điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu đặc thù cùng kinh nghiệm canh tác lâu đời của người dân địa phương, hồng Vành Khuyên có hình thức đẹp, hương vị thơm ngon, giá trị dinh dưỡng cao và mang đậm bản sắc vùng miền. Tuy nhiên, trong nhiều năm qua, sản phẩm hồng Vành Khuyên chủ yếu được tiêu thụ dưới dạng quả tươi hoặc hồng ngâm, giá trị gia tăng chưa cao, phụ thuộc lớn vào thị trường và thời vụ, gây khó khăn cho người trồng hồng trong việc ổn định đầu ra và nâng cao thu nhập.

Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn đó, đề tài khoa học và công nghệ cấp tỉnh: “Nghiên cứu giải pháp kỹ thuật xử lý quả Hồng Vành Khuyên sau thu hoạch, chế biến và bảo quản sản phẩm quả hồng treo gió” do Viện Cơ điện nông nghiệp và Công nghệ sau thu hoạch chủ trì thực hiện đã được triển khai thực hiện và hoàn thành với mục tiêu xây dựng quy trình kỹ thuật đồng bộ, phù hợp với điều kiện sản xuất tại địa phương, kiểm soát được điều kiện môi trường treo gió nhằm nâng cao tỷ lệ thu hồi chính phẩm của sản phẩm Hồng Vành Khuyên treo gió trên 70% sản phẩm có thể bảo quản được trên 03 tháng không bị chuyển màu đen trên 90% quả không bị mốc, góp phần nâng cao chất lượng và gia tăng giá trị cho sản phẩm hồng Vành Khuyên.

Quy trình chế biến hồng vành khuyên treo gió

Xây dựng tiêu chuẩn nguyên liệu và giải pháp xử lý sau thu hoạch

Một trong những kết quả quan trọng của đề tài là đã xác định được tiêu chuẩn nguyên liệu phù hợp cho chế biến hồng Vành Khuyên treo gió. Thông qua khảo sát thực tế vùng trồng và phân tích các chỉ tiêu cơ lý, hóa sinh của quả hồng ở các thời điểm thu hoạch khác nhau, nhóm nghiên cứu đã xác định rõ độ già, độ chín thích hợp để thu hái nhằm đảm bảo chất lượng sản phẩm sau chế biến.

Bên cạnh đó, đề tài đã nghiên cứu và lựa chọn giải pháp xử lý sau thu hoạch hiệu quả, bao gồm xử lý nhiệt kết hợp với các biện pháp kiểm soát sinh vật hại nhằm hạn chế tình trạng ruồi đục quả, nấm mốc và vi sinh vật gây hư hỏng. Các thông số xử lý được xác định cụ thể về nhiệt độ và thời gian, vừa đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm, vừa không làm ảnh hưởng đến chất lượng cảm quan của quả hồng.

Hoàn thiện quy trình công nghệ chế biến hồng treo gió

Trên cơ sở nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình treo gió, đề tài đã xác định được các thông số công nghệ phù hợp như nhiệt độ, độ ẩm môi trường, chế độ thông gió và thời gian treo. Kết quả cho thấy, việc kiểm soát chặt chẽ điều kiện môi trường treo gió có ý nghĩa quyết định đến tỷ lệ sản phẩm đạt yêu cầu, hạn chế nấm mốc và hiện tượng biến màu.

Quy trình chế biến hồng Vành Khuyên treo gió được xây dựng theo hướng đơn giản, dễ áp dụng, phù hợp với quy mô sản xuất của các hợp tác xã và cơ sở chế biến tại địa phương. Sản phẩm hồng treo gió sau chế biến có màu sắc tự nhiên, vị ngọt đậm, cấu trúc dẻo mềm, đáp ứng các yêu cầu về chất lượng và an toàn thực phẩm.

Nghiên cứu giải pháp bảo quản, kéo dài thời gian sử dụng sản phẩm

Một điểm nổi bật của đề tài là đã nghiên cứu thành công các giải pháp bảo quản sản phẩm hồng treo gió. Kết quả cho thấy, việc lựa chọn độ ẩm sản phẩm phù hợp kết hợp với phương pháp bao gói thích hợp có thể kéo dài đáng kể thời gian bảo quản mà không làm suy giảm chất lượng.

Đặc biệt, đề tài đã đánh giá hiệu quả của việc sử dụng màng bao và màng phủ ăn được, trong đó có màng nanochitosan, giúp hạn chế sự phát triển của vi sinh vật, giảm tỷ lệ mốc hỏng và duy trì màu sắc, độ dẻo của sản phẩm trong suốt quá trình bảo quản. Nhờ đó, sản phẩm hồng Vành Khuyên treo gió có thể bảo quản trên 3 tháng, với tỷ lệ quả không bị mốc đạt trên 90%, đáp ứng yêu cầu lưu thông và tiêu thụ trên thị trường.

Sản xuất thử nghiệm và chuyển giao kết quả nghiên cứu

Trên cơ sở các kết quả nghiên cứu, đề tài đã tổ chức sản xuất thử nghiệm và hoàn thiện quy trình công nghệ tại cơ sở chế biến trên địa bàn huyện Văn Lãng. Kết quả đã sản xuất được 100 kg sản phẩm hồng Vành Khuyên treo gió có chất lượng đồng đều, được phân tích và đánh giá đạt các chỉ tiêu dinh dưỡng và vệ sinh an toàn thực phẩm theo quy định.

Bên cạnh đó, nhóm thực hiện đề tài đã xây dựng tài liệu kỹ thuật và tổ chức tập huấn, chuyển giao công nghệ cho các cơ sở sản xuất, hợp tác xã và cán bộ kỹ thuật địa phương. Hoạt động này góp phần giúp người dân và doanh nghiệp tiếp cận, làm chủ quy trình công nghệ, từng bước nhân rộng mô hình chế biến hồng treo gió một cách bền vững.

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn

Kết quả của đề tài không chỉ có ý nghĩa khoa học, cung cấp cơ sở dữ liệu và luận cứ kỹ thuật cho việc nghiên cứu, phát triển các sản phẩm chế biến từ quả hồng, mà còn mang giá trị thực tiễn cao đối với tỉnh Lạng Sơn. Quy trình công nghệ được xây dựng là căn cứ quan trọng để nâng cao chất lượng, giảm tỷ lệ hư hỏng, kéo dài thời gian bảo quản và gia tăng giá trị cho sản phẩm hồng Vành Khuyên.

Thông qua việc chế biến sâu, sản phẩm hồng treo gió có giá trị kinh tế cao gấp nhiều lần so với tiêu thụ quả tươi, góp phần ổn định đầu ra, nâng cao thu nhập cho người trồng hồng, đồng thời thúc đẩy phát triển kinh tế nông nghiệp gắn với xây dựng thương hiệu và quảng bá đặc sản địa phương.

Có thể khẳng định rằng, đề tài “Nghiên cứu giải pháp kỹ thuật xử lý quả Hồng Vành Khuyên sau thu hoạch, chế biến và bảo quản sản phẩm quả hồng treo gió” đã hoàn thành tốt các mục tiêu đề ra, tạo tiền đề quan trọng cho việc phát triển bền vững sản phẩm hồng Vành Khuyên Văn Lãng trong thời gian tới, góp phần đưa đặc sản của Lạng Sơn vươn xa trên thị trường trong nước và hướng tới xuất khẩu.

Hoàng Thị Hiên