Ngành Khoa học và Công nghệ Lạng Sơn ghi nhiều dấu ấn trong 6 tháng đầu năm 2026

6 tháng đầu năm 2026, ngành Khoa học và Công nghệ Lạng Sơn đã triển khai đồng bộ nhiều nhiệm vụ trên các lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Từ nghiên cứu khoa học, phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo đến xây dựng hạ tầng số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và triển khai các nền tảng số phục vụ người dân, doanh nghiệp, nhiều kết quả nổi bật đã góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, từng bước hiện thực hóa mục tiêu đưa khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực phát triển trong giai đoạn mới.

Bám sát các chủ trương, định hướng của Trung ương, đặc biệt là Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Sở Khoa học và Công nghệ đã chủ động tham mưu hoàn thiện cơ chế, chính sách, tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho việc triển khai các nhiệm vụ của ngành. Trong 6 tháng đầu năm, Sở đã tham mưu xây dựng nhiều cơ chế, chính sách quan trọng liên quan đến quản lý nhiệm vụ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và an toàn bức xạ, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trên địa bàn tỉnh.

Điểm nhấn nổi bật của ngành trong thời gian qua là sự đổi mới trong cách tiếp cận hoạt động nghiên cứu khoa học. Thay vì triển khai các nhiệm vụ nghiên cứu theo hướng truyền thống, tỉnh đã từng bước chuyển sang lấy nhu cầu thực tiễn làm trung tâm. Việc công bố Danh mục 20 bài toán lớn về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của tỉnh, đồng thời lựa chọn 3 bài toán trọng tâm để tổ chức đặt hàng nhiệm vụ nghiên cứu được xem là bước đi mới nhằm gắn kết chặt chẽ hơn giữa hoạt động khoa học công nghệ với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Cùng với đó, công tác quản lý nhiệm vụ khoa học và công nghệ tiếp tục được thực hiện hiệu quả. Hiện toàn tỉnh đang theo dõi, quản lý 26 đề tài, dự án khoa học và công nghệ; tổ chức đánh giá, nghiệm thu 8 nhiệm vụ hoàn thành và kiểm tra tiến độ các nhiệm vụ đang triển khai. Công tác tuyển chọn, đặt hàng nhiệm vụ được thực hiện công khai, minh bạch, bảo đảm các kết quả nghiên cứu có khả năng ứng dụng và phục vụ trực tiếp yêu cầu phát triển của tỉnh.

Đưa kết quả nghiên cứu vào thực tiễn tiếp tục là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của ngành. Thông qua chính sách hỗ trợ ứng dụng kết quả nghiên cứu theo Nghị quyết số 10/2025/NQ-HĐND của Hội đồng nhân dân tỉnh, ngành Khoa học và Công nghệ đã tổ chức khảo sát nhu cầu tại doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ sản xuất, lựa chọn các mô hình có khả năng ứng dụng cao để hỗ trợ triển khai. Đến nay, toàn tỉnh duy trì và phát triển 83 mô hình ứng dụng tiến bộ khoa học và công nghệ trong sản xuất và đời sống. Nhiều mô hình về giống cây trồng, vật nuôi, phát triển sản phẩm đặc sản địa phương đã góp phần nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, tạo thêm giá trị gia tăng và nâng cao thu nhập cho người dân.

Song hành với khoa học công nghệ, hoạt động đổi mới sáng tạo trên địa bàn tỉnh tiếp tục có những chuyển biến tích cực. Các hoạt động hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, kết nối cung - cầu công nghệ, liên kết doanh nghiệp với viện nghiên cứu, trường đại học và chuyên gia được duy trì thường xuyên. Khu làm việc chung hỗ trợ khởi nghiệp tiếp tục phát huy hiệu quả. Đồng thời, tỉnh đang nghiên cứu hình thành Trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực nông nghiệp, cũng như đề xuất thành lập Trung tâm Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số tỉnh Lạng Sơn nhằm từng bước hoàn thiện hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của địa phương.

Trên nền tảng khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số tiếp tục là lĩnh vực ghi nhận nhiều kết quả nổi bật. Hạ tầng số và các hệ thống thông tin dùng chung của tỉnh được duy trì vận hành ổn định, đáp ứng yêu cầu quản lý, điều hành và phục vụ người dân, doanh nghiệp. Trung tâm tích hợp dữ liệu của tỉnh được nâng cấp; toàn bộ hệ thống thông tin dùng chung được chuyển đổi sang nền tảng điện toán đám mây Lạng Sơn Cloud. Nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu cấp tỉnh tiếp tục kết nối với 48 hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu của Trung ương và địa phương, tạo nền tảng quan trọng cho việc khai thác, chia sẻ dữ liệu phục vụ công tác quản lý nhà nước.

Việc triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW tiếp tục được đẩy mạnh trên địa bàn tỉnh, tạo động lực thúc đẩy các hoạt động khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trên nhiều lĩnh vực. Các chỉ số chuyển đổi số tiếp tục duy trì ở mức tích cực với tỷ lệ hồ sơ trực tuyến toàn trình đạt 68,7%; tỷ lệ thanh toán trực tuyến đạt 80,2%; tỷ lệ khai thác, sử dụng lại dữ liệu số hóa đạt 86,51%. Việc duy trì xử lý và ký số 100% văn bản điện tử trên môi trường mạng đã góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của cơ quan nhà nước, đồng thời tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp trong giải quyết thủ tục hành chính.

Năm 2026 cũng ghi nhận nhiều dấu ấn mới trong ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Tỉnh đã triển khai thí điểm mô hình Kiosk AI hỗ trợ người dân thực hiện dịch vụ công trực tuyến; thử nghiệm Trạm số hóa và phần mềm OCR trong công tác số hóa hồ sơ, tài liệu; tiếp tục mở rộng các nền tảng trợ lý ảo phục vụ cán bộ, công chức và người dân. Những giải pháp này không chỉ góp phần giảm thời gian xử lý công việc mà còn mở ra hướng tiếp cận mới trong xây dựng chính quyền số dựa trên dữ liệu và công nghệ thông minh.

Đặc biệt, việc triển khai thí điểm nền tảng số hỗ trợ hoạt động của đội ngũ Bí thư chi bộ, Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố được xem là một trong những mô hình mới mang dấu ấn riêng của Lạng Sơn. Giải pháp giúp tăng cường trao đổi thông tin, hỗ trợ điều hành công việc ở cơ sở, đồng thời tạo điều kiện để đội ngũ cán bộ cơ sở tiếp cận và khai thác hiệu quả các công cụ số. Bên cạnh đó, hệ thống camera AI và nền tảng phân tích dữ liệu tại khu vực cửa khẩu tiếp tục được khai thác phục vụ điều phối phương tiện và giám sát theo thời gian thực. Đây là những mô hình mới đã được Trung ương ghi nhận, đánh giá cao về tính thực tiễn và khả năng nhân rộng.

Cùng với phục vụ cơ quan nhà nước và người dân, ngành Khoa học và Công nghệ đang từng bước mở rộng các giải pháp số dành cho cộng đồng doanh nghiệp. Trong năm 2026, tỉnh đã hoàn thiện giải pháp chuyển đổi số cho doanh nghiệp và giới thiệu tới Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh. Giải pháp cho phép doanh nghiệp quản lý, điều hành, xử lý văn bản điện tử và kết nối trao đổi thông tin với cơ quan nhà nước trên môi trường số. Các doanh nghiệp tham gia được hỗ trợ sử dụng miễn phí trong thời gian 12 tháng đầu, góp phần thúc đẩy hình thành cộng đồng doanh nghiệp số trên địa bàn.

Một trong những điểm sáng nổi bật của chuyển đổi số trên địa bàn tỉnh là Nền tảng Cửa khẩu số. Trong 6 tháng đầu năm 2026, hệ thống đã xử lý 224.182 lượt phương tiện xuất nhập khẩu, tăng khoảng 35% so với cùng kỳ năm trước. Nền tảng tiếp tục được duy trì, mở rộng kết nối với các hệ thống chuyên ngành, hỗ trợ điều hành hoạt động xuất nhập khẩu theo thời gian thực, góp phần giảm thời gian chờ đợi, nâng cao tính công khai, minh bạch và phát huy hiệu quả lợi thế cửa khẩu của tỉnh. Đây được đánh giá là một trong những mô hình chuyển đổi số tiêu biểu gắn với đặc thù địa phương biên giới, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và hiệu quả hoạt động xuất nhập khẩu trên địa bàn.

Cùng với chuyển đổi số, hạ tầng viễn thông tiếp tục được đầu tư mở rộng. Hiện nay, 100% xã, phường trên địa bàn tỉnh đã được phủ cáp quang băng rộng; 99,95% dân số được phủ sóng 3G, 4G, 5G; 100% trung tâm xã, phường được phủ sóng 5G. Trong 6 tháng đầu năm, toàn tỉnh phát triển thêm 114 trạm BTS, nâng tổng số lên 3.749 trạm. Công tác xóa vùng lõm sóng tiếp tục được triển khai quyết liệt, tạo điều kiện để người dân ở vùng sâu, vùng xa tiếp cận các dịch vụ số, góp phần thu hẹp khoảng cách số giữa các khu vực.

Bên cạnh những kết quả nổi bật về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, các lĩnh vực quản lý chuyên ngành tiếp tục được triển khai hiệu quả. Trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ, công tác hỗ trợ xác lập quyền sở hữu công nghiệp, phát triển tài sản trí tuệ cho các sản phẩm địa phương được tăng cường, góp phần nâng cao giá trị và sức cạnh tranh của sản phẩm trên thị trường. Trong lĩnh vực tiêu chuẩn đo lường chất lượng, cơ quan chuyên môn đã tiếp nhận và giải quyết 2.481 hồ sơ đăng ký kiểm tra nhà nước về chất lượng sản phẩm, hàng hóa nhóm 2 nhập khẩu; 100% hồ sơ được giải quyết trước thời hạn, tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu và sản xuất kinh doanh. Công tác tập huấn, hướng dẫn về an toàn bức xạ và hạt nhân cũng được quan tâm triển khai, góp phần nâng cao nhận thức, bảo đảm an toàn trong sử dụng thiết bị bức xạ tại các cơ sở chuyên môn trên địa bàn tỉnh.

Bên cạnh đầu tư hạ tầng và nền tảng công nghệ, công tác nâng cao kỹ năng số cho người dân tiếp tục được chú trọng. Từ đầu năm đến nay, Sở Khoa học và Công nghệ đã tổ chức nhiều lớp tập huấn trực tiếp và trực tuyến cho thành viên Tổ Công nghệ số cộng đồng, đồng bào dân tộc thiểu số và cán bộ cấp xã với tổng số gần 9.500 lượt người tham gia. Đây là nền tảng quan trọng để thúc đẩy phong trào Bình dân học vụ số, nâng cao kỹ năng số cho người dân và bảo đảm không ai bị bỏ lại phía sau trong quá trình chuyển đổi số.

Từ những nhiệm vụ nghiên cứu khoa học gắn với thực tiễn, các mô hình ứng dụng tiến bộ kỹ thuật trong sản xuất, những nền tảng số phục vụ người dân và doanh nghiệp đến các giải pháp ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu số và chuyển đổi số tại khu vực cửa khẩu, ngành Khoa học và Công nghệ Lạng Sơn đang từng bước khẳng định vai trò là lực lượng nòng cốt trong triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị. Những kết quả đạt được trong 6 tháng đầu năm 2026 không chỉ góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước mà còn tạo nền tảng quan trọng để hình thành các động lực tăng trưởng mới dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, phục vụ mục tiêu phát triển nhanh và bền vững của tỉnh trong giai đoạn tới.

Như Thủy – Trung tâm Công nghệ số