Bộ Khoa học và Công nghệ hướng dẫn thực hiện một số tiêu chí nông thôn mới giai đoạn 2026 - 2030

         Ngày 01/6/2026, Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành Hướng dẫn số 3781/HD-BKHCN về thực hiện một số nội dung tiêu chí, điều kiện thuộc Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới giai đoạn 2026 - 2030 thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ. Đây là cơ sở quan trọng để các địa phương triển khai đồng bộ các nhiệm vụ phát triển hạ tầng số, dịch vụ số, kỹ năng số và xây dựng mô hình thôn thông minh, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện khu vực nông thôn trong giai đoạn mới.

Theo hướng dẫn, đối với tiêu chí hạ tầng viễn thông, các xã phải bảo đảm hạ tầng viễn thông phủ sóng và cung cấp dịch vụ Internet đến 100% khu dân cư nông thôn, vùng sản xuất. Đến năm 2030, toàn bộ các thôn trên địa bàn xã phải có khả năng tiếp cận, sử dụng ít nhất một loại dịch vụ điện thoại trên mạng viễn thông cố định hoặc di động và ít nhất một loại dịch vụ truy nhập Internet băng rộng cố định hoặc di động. Các dịch vụ viễn thông, Internet cung cấp trên địa bàn phải đáp ứng đầy đủ các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia hiện hành.

Đối với tiêu chí điểm bưu chính phục vụ công cộng và chính quyền số tại địa bàn, mỗi xã phải có ít nhất một điểm cung cấp dịch vụ bưu chính thuộc mạng bưu chính công cộng có khả năng hỗ trợ người dân thực hiện dịch vụ công trực tuyến. Điểm phục vụ phải được bố trí mặt bằng, trang thiết bị phù hợp với nhu cầu sử dụng dịch vụ tại địa phương; niêm yết đầy đủ thông tin dịch vụ và thời gian phục vụ tối thiểu 4 giờ trong mỗi ngày làm việc.

Đáng chú ý, các điểm bưu chính phải được trang bị thiết bị số như máy tính, máy tính xách tay, máy tính bảng hoặc thiết bị đầu cuối tương đương; có máy quét hoặc thiết bị hỗ trợ số hóa hồ sơ, tài liệu; được kết nối Internet băng rộng, bảo đảm an toàn thông tin và bảo mật dữ liệu. Các thiết bị này phải đáp ứng yêu cầu kỹ thuật theo hướng dẫn của Bộ Khoa học và Công nghệ, đồng thời có khả năng hỗ trợ người dân và doanh nghiệp sử dụng các chức năng cơ bản của Cổng Dịch vụ công quốc gia và Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính.

Bên cạnh đó, điểm bưu chính phục vụ công cộng phải bảo đảm cung cấp các dịch vụ bưu chính cơ bản, gồm dịch vụ thư có địa chỉ nhận với khối lượng đơn chiếc đến 02 kg và dịch vụ gói, kiện hàng hóa có khối lượng đơn chiếc đến 10 kg.

Một trong những nội dung nổi bật của hướng dẫn là quy định cụ thể đối với mô hình thôn thông minh. Theo đó, đến năm 2030, các thôn thuộc xã nhóm 1 và nhóm 2 phải bảo đảm 100% hộ gia đình có khả năng tiếp cận mạng cáp quang khi có nhu cầu; 90% người sử dụng có thể truy nhập Internet cố định với tốc độ trung bình tối thiểu 200 Mb/s. Đồng thời, mạng băng rộng di động 5G phải phủ sóng tới 99% dân số trên địa bàn.

Các thôn cũng phải có điểm truy cập số cộng đồng tại nhà văn hóa hoặc điểm sinh hoạt cộng đồng được kết nối Internet cáp quang băng rộng; tối thiểu 90% thuê bao điện thoại di động sử dụng điện thoại thông minh; duy trì hoạt động của tổ công nghệ số cộng đồng và tổ chức phổ biến, tập huấn kỹ năng số cho người dân ít nhất một lần trong năm. Ngoài các yêu cầu nêu trên, thôn thông minh còn phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chí, điều kiện áp dụng chung theo hướng dẫn của các bộ, ngành liên quan trong Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới giai đoạn 2026 - 2030.

Việc ban hành hướng dẫn lần này thể hiện rõ định hướng lấy chuyển đổi số làm một trong những động lực quan trọng thúc đẩy phát triển nông thôn mới. Thông qua việc nâng cao chất lượng hạ tầng số, mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ số, phát triển kỹ năng số cho người dân và xây dựng các mô hình thôn thông minh, các địa phương sẽ có thêm điều kiện để phát triển kinh tế số, xã hội số, từng bước nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân khu vực nông thôn, góp phần thực hiện hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2026 - 2030.

Như Thủy – Trung tâm Công nghệ số