7 thay đổi dễ nhận thấy trong đời sống người dân Lạng Sơn từ chuyển đổi số

Chỉ vài năm trước, việc thực hiện thủ tục hành chính vẫn gắn với nhiều loại giấy tờ, thanh toán chủ yếu bằng tiền mặt, còn việc tiếp cận thông tin hay các dịch vụ công trực tuyến vẫn là điều khá mới mẻ đối với nhiều người dân. Đến nay, cùng với quá trình chuyển đổi số đang được triển khai mạnh mẽ trên địa bàn tỉnh, nhiều hoạt động quen thuộc trong đời sống hằng ngày đã có những thay đổi rõ rệt.

Từ sử dụng tài khoản định danh điện tử VNeID, thanh toán bằng mã QR, mua bán trên môi trường mạng cho đến tiếp cận các dịch vụ y tế số hay thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến, công nghệ số đang từng bước hiện diện trong từng gia đình, từng khu dân cư và trở thành một phần của cuộc sống thường nhật. Những thay đổi ấy không chỉ mang lại sự thuận tiện cho người dân mà còn góp phần thúc đẩy xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số tại Lạng Sơn.

1. Thực hiện thủ tục hành chính thuận tiện hơn

Một trong những thay đổi rõ nét nhất là việc người dân ngày càng quen thuộc với các nền tảng số khi thực hiện thủ tục hành chính.

Nếu như trước đây, mỗi lần giải quyết hồ sơ người dân thường phải chuẩn bị nhiều loại giấy tờ và đi lại nhiều lần thì hiện nay, việc sử dụng căn cước công dân gắn chip, tài khoản định danh điện tử VNeID và các dịch vụ công trực tuyến đã giúp đơn giản hóa đáng kể quy trình này.

Nhiều thủ tục hành chính có thể được thực hiện ngay trên điện thoại thông minh hoặc máy tính có kết nối internet. Người dân có thể nộp hồ sơ, theo dõi tiến độ xử lý, nhận thông báo điện tử hoặc thực hiện các giao dịch với cơ quan nhà nước trên môi trường mạng.

Đến nay, tỷ lệ hồ sơ trực tuyến toàn trình của tỉnh đạt 68,7%, vượt mục tiêu tối thiểu đề ra; tỷ lệ nộp hồ sơ trực tuyến trên Cổng Dịch vụ công quốc gia đạt 92,7%; tỷ lệ thanh toán trực tuyến đạt 80,2%. Toàn tỉnh đã số hóa hơn 128 nghìn hồ sơ thủ tục hành chính, tạo nền tảng quan trọng để nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.

2. Kỹ năng số dần trở thành kỹ năng thiết yếu

Không chỉ các dịch vụ số phát triển, kỹ năng số của người dân cũng đang từng bước được nâng cao.

Nếu như trước đây nhiều người dân, đặc biệt là người cao tuổi hoặc người dân khu vực nông thôn còn gặp khó khăn khi tiếp cận công nghệ thì hiện nay việc sử dụng các ứng dụng số đã trở nên phổ biến hơn.

Đặc biệt, chương trình “Bình dân học vụ số” đang trở thành một trong những hoạt động tiêu biểu đưa chuyển đổi số đến gần hơn với người dân. Từ đầu năm 2026 đến nay, toàn tỉnh đã tổ chức 16 lớp tập huấn với sự tham gia của 65 xã, phường và gần 9.500 lượt người dân. Thông qua các lớp học, người dân được hướng dẫn sử dụng VNeID, dịch vụ công trực tuyến, thanh toán điện tử, kỹ năng số cơ bản và kỹ năng bảo đảm an toàn thông tin trên môi trường mạng.

Những hoạt động này đang góp phần hình thành đội ngũ công dân số ngay từ cơ sở, giúp người dân tự tin hơn khi tham gia môi trường số.

3. Thanh toán không dùng tiền mặt ngày càng phổ biến

Từ các siêu thị, cửa hàng tiện ích, quán ăn đến nhiều hộ kinh doanh nhỏ lẻ, việc thanh toán bằng mã QR hiện nay đã trở nên quen thuộc với nhiều người dân.

Chỉ với một chiếc điện thoại thông minh, người dân có thể thanh toán tiền điện, nước, học phí, viện phí hoặc mua sắm hàng hóa mà không cần sử dụng tiền mặt. Ngay tại nhiều địa bàn nông thôn, thói quen giao dịch điện tử cũng đang từng bước được hình thành.

Sự phát triển của thanh toán số không chỉ mang lại sự thuận tiện cho người sử dụng mà còn góp phần thúc đẩy thương mại điện tử, kinh tế số và xây dựng môi trường giao dịch hiện đại, minh bạch, an toàn hơn.

4. Người dân tiếp cận thông tin nhanh chóng và kịp thời hơn

Cùng với sự phát triển của hạ tầng viễn thông và internet, việc tiếp cận thông tin của người dân hiện nay đã có nhiều thay đổi tích cực.

Thông tin về thời tiết, thiên tai, dịch bệnh, sản xuất nông nghiệp, thị trường tiêu thụ nông sản, các chủ trương, chính sách mới hay hoạt động kinh tế - xã hội của địa phương được cập nhật nhanh chóng trên các nền tảng số và cổng thông tin điện tử.

Các nền tảng truyền thông số của tỉnh đang phát huy hiệu quả rõ nét. Riêng trong những tháng đầu năm 2026, các trang thông tin điện tử và nền tảng truyền thông số liên quan đến khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã đăng tải hàng trăm tin, bài, video, văn bản tuyên truyền; thu hút hàng chục nghìn lượt truy cập và tiếp cận mỗi tháng, góp phần nâng cao nhận thức số trong cộng đồng.

5. Nông sản và sản phẩm OCOP từng bước lên môi trường số

Chuyển đổi số đang mở ra nhiều cơ hội mới cho người dân, hợp tác xã và các chủ thể OCOP trên địa bàn tỉnh.

Ngày càng nhiều sản phẩm đặc trưng của Lạng Sơn như na Chi Lăng, hồi, quế, thạch đen, hồng và các sản phẩm OCOP được quảng bá trên các sàn thương mại điện tử, mạng xã hội và nền tảng kinh doanh trực tuyến.

Việc ứng dụng tem QR truy xuất nguồn gốc, xây dựng thương hiệu số, quảng bá sản phẩm trên môi trường mạng hay livestream bán hàng đang trở thành những phương thức kinh doanh mới giúp người sản xuất mở rộng thị trường tiêu thụ, nâng cao giá trị sản phẩm và từng bước tham gia sâu hơn vào nền kinh tế số.

6. Các dịch vụ y tế số ngày càng gần gũi với người dân

Trong lĩnh vực y tế, chuyển đổi số đang mang lại nhiều tiện ích thiết thực cho người dân.

Việc sử dụng căn cước công dân gắn chip thay thế thẻ bảo hiểm y tế giấy, tra cứu thông tin khám chữa bệnh điện tử, quản lý hồ sơ sức khỏe và ứng dụng các nền tảng quản trị số trong các cơ sở y tế đã giúp giảm thời gian chờ đợi, đơn giản hóa thủ tục và nâng cao chất lượng phục vụ.

Đây là một trong những lĩnh vực mà người dân có thể cảm nhận rõ nhất hiệu quả của chuyển đổi số thông qua những trải nghiệm hằng ngày khi tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe.

7. Cửa khẩu số và kinh tế số tạo thêm cơ hội phát triển cho người dân

Là tỉnh có thế mạnh về kinh tế cửa khẩu, Lạng Sơn đang từng bước ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số vào hoạt động quản lý, điều hành xuất nhập khẩu thông qua nền tảng Cửa khẩu số.

Việc số hóa quy trình giao nhận, điều tiết phương tiện, chia sẻ dữ liệu và trao đổi thông tin giữa các lực lượng chức năng, doanh nghiệp giúp hoạt động thương mại biên giới ngày càng minh bạch, hiệu quả hơn.

Trong 5 tháng đầu năm 2026, tổng số lượt phương tiện được xử lý trên Nền tảng Cửa khẩu số đạt 194.099 phương tiện, tăng 54.436 phương tiện so với cùng kỳ năm trước. Đây là một trong những minh chứng rõ nét cho hiệu quả của chuyển đổi số trong lĩnh vực kinh tế cửa khẩu, góp phần nâng cao năng lực thông quan, giảm thời gian chờ đợi và hỗ trợ doanh nghiệp hoạt động thuận lợi hơn.

Không chỉ hỗ trợ hoạt động xuất nhập khẩu, sự phát triển của kinh tế số còn tạo thêm cơ hội việc làm và thúc đẩy các ngành dịch vụ vận tải, logistics, lưu trú, ăn uống cùng nhiều lĩnh vực kinh doanh liên quan trên địa bàn tỉnh.

Có thể thấy, chuyển đổi số tại Lạng Sơn không còn là những khái niệm mang tính kỹ thuật mà đã và đang hiện hữu trong từng hoạt động thường nhật của người dân. Từ chiếc điện thoại thông minh, tài khoản VNeID, mã QR thanh toán đến các dịch vụ công trực tuyến hay nền tảng số phục vụ sản xuất, kinh doanh, công nghệ đang góp phần làm cho cuộc sống thuận tiện hơn, minh bạch hơn và hiệu quả hơn.

Điều đáng ghi nhận là quá trình chuyển đổi số đang lan tỏa từ khu vực đô thị đến các vùng nông thôn, miền núi, biên giới thông qua sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, ngành, địa phương cùng các tổ công nghệ số cộng đồng. Nhiều nền tảng mới như Kiosk AI hỗ trợ giải quyết thủ tục hành chính, Nền tảng Công dân số Xứ Lạng hay các trợ lý ảo phục vụ người dân và cán bộ đang từng bước đưa công nghệ số đến gần hơn với cuộc sống.

Trong thời gian tới, cùng với việc tiếp tục triển khai hiệu quả Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, Đề án 06 của Chính phủ và các chương trình phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, Lạng Sơn hướng tới xây dựng chính quyền số, kinh tế số, xã hội số và công dân số toàn diện hơn. Những thay đổi đang diễn ra hôm nay cũng chính là nền tảng quan trọng để nâng cao chất lượng cuộc sống người dân và tạo động lực phát triển nhanh, bền vững trong kỷ nguyên số.

Như Thủy - Trung tâm Công nghệ số