Lạng Sơn lan tỏa mạnh mẽ phong trào “Bình dân học vụ số”, đưa kỹ năng số đến từng người dân
Trong bối cảnh chuyển đổi số đang trở thành động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, việc phổ cập tri thức và kỹ năng số cho người dân được xác định là nhiệm vụ trọng tâm nhằm bảo đảm mọi người đều có cơ hội tiếp cận, khai thác và làm chủ công nghệ số. Sau hơn một năm triển khai, Phong trào "Bình dân học vụ số" trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn đã tạo sức lan tỏa sâu rộng, từng bước đưa kỹ năng số đến từng người dân, góp phần xây dựng công dân số, xã hội số và thúc đẩy chuyển đổi số trên địa bàn tỉnh.
Bám sát Kế hoạch số 230-KH/TU ngày 29/4/2025 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về triển khai Phong trào "Bình dân học vụ số", UBND tỉnh đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp trên phạm vi toàn tỉnh. Phong trào được gắn với việc thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Đề án 06 của Chính phủ cùng các chương trình chuyển đổi số của tỉnh. Nhiều văn bản chỉ đạo, cơ chế phối hợp và kế hoạch phát động thi đua được ban hành kịp thời, tạo sự thống nhất trong tổ chức thực hiện, bảo đảm phong trào được triển khai thường xuyên, đồng bộ và hiệu quả. Công tác kiểm tra, giám sát cũng được lồng ghép với việc kiểm tra thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW tại 100% sở, ban, ngành và 100% xã, phường, góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả triển khai phong trào trên toàn tỉnh.
Cùng với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, công tác truyền thông được triển khai sâu rộng với nhiều hình thức đa dạng như báo chí, cổng thông tin điện tử, hệ thống truyền thanh cơ sở, mạng xã hội và các hoạt động tuyên truyền trực tiếp tại cộng đồng. Nội dung tuyên truyền tập trung phổ biến chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; nâng cao nhận thức về mục tiêu, ý nghĩa của Phong trào "Bình dân học vụ số"; hướng dẫn người dân khai thác, sử dụng hiệu quả các nền tảng số và dịch vụ số phục vụ học tập, lao động, sản xuất và đời sống. Qua đó, nhận thức và hành động của cán bộ, công chức, viên chức, người lao động và Nhân dân về chuyển đổi số từng bước được nâng lên, tạo nền tảng để phong trào được triển khai thực chất, hiệu quả.
Sau hơn một năm triển khai, toàn tỉnh đã đăng tải 1.984 tin, bài tuyên truyền về Phong trào "Bình dân học vụ số"; huy động 6.458 người có uy tín, người có ảnh hưởng trong cộng đồng tham gia tuyên truyền, hướng dẫn và lan tỏa kỹ năng số đến người dân. Riêng Sở Khoa học và Công nghệ duy trì hiệu quả chuyên mục "Bình dân học vụ số" trên Cổng Thông tin điện tử phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của tỉnh với 332 tin, bài, video; đồng thời Báo và Phát thanh - Truyền hình Lạng Sơn, Sở Giáo dục và Đào tạo cùng các cơ quan, đơn vị, địa phương thường xuyên duy trì các chuyên mục, tin, bài tuyên truyền, góp phần đưa phong trào lan tỏa sâu rộng trong toàn xã hội.
Song song với công tác tuyên truyền, tỉnh đặc biệt chú trọng đào tạo, bồi dưỡng và phổ cập kỹ năng số cho cán bộ, công chức, viên chức, thành viên Tổ công nghệ số cộng đồng và Nhân dân. UBND tỉnh đã chỉ đạo các sở, ban, ngành và chính quyền địa phương triển khai đồng bộ Chương trình phổ cập kỹ năng số với phương châm "dễ tiếp cận, dễ học, dễ thực hành và dễ áp dụng", bảo đảm phù hợp với từng nhóm đối tượng và điều kiện thực tế của từng địa phương. Nội dung đào tạo tập trung vào các kỹ năng thiết thực như sử dụng thiết bị thông minh, khai thác nền tảng số, dịch vụ công trực tuyến, thanh toán số, bảo đảm an toàn thông tin, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và các kỹ năng số phục vụ học tập, lao động, sản xuất, kinh doanh và đời sống.
Công tác đào tạo, bồi dưỡng được triển khai rộng khắp trên địa bàn tỉnh với 53 lớp tập huấn về chuyển đổi số và kỹ năng số dành cho trên 3.000 cán bộ, công chức, viên chức. Thông qua các lớp bồi dưỡng chuyên sâu về công nghệ số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và khai thác các nền tảng số dùng chung, năng lực số của đội ngũ cán bộ các cấp từng bước được nâng lên, đáp ứng tốt hơn yêu cầu thực hiện nhiệm vụ trong môi trường số.
Là cơ quan thường trực về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của tỉnh, Sở Khoa học và Công nghệ đã chủ động triển khai nhiều hoạt động đào tạo, bồi dưỡng quy mô lớn. Trong đó, đã tổ chức 15 lớp tập huấn trực tiếp tại 15 xã, mở rộng phạm vi đến 31/65 xã, phường với 2.006 học viên; đồng thời tổ chức 01 lớp tập huấn trực tuyến kết nối 65 điểm cầu trên toàn tỉnh, thu hút 7.458 lượt học viên tham gia. Các lớp tập huấn tập trung hướng dẫn sử dụng nền tảng số, dịch vụ công trực tuyến, ứng dụng AI, bảo đảm an toàn thông tin và các kỹ năng số thiết yếu, góp phần nâng cao năng lực số cho cán bộ cơ sở, thành viên Tổ công nghệ số cộng đồng và đồng bào dân tộc thiểu số.
Cùng với hoạt động đào tạo trực tiếp, tỉnh tiếp tục khai thác hiệu quả các nền tảng số phục vụ học tập và chuyển đổi số. Hiện có 08 nền tảng, phần mềm được sử dụng để triển khai Phong trào "Bình dân học vụ số", gồm Nền tảng Bình dân học vụ số (MOOCs), Công dân số Xứ Lạng, hệ thống quản lý văn bản và điều hành, hội nghị trực tuyến, dịch vụ công trực tuyến, Trung tâm IOC tỉnh, Sổ tay đảng viên điện tử cùng các nền tảng dùng chung khác. Trong lĩnh vực giáo dục, 100% chương trình đào tạo đã tích hợp giáo dục kỹ năng số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo; các cơ sở giáo dục đang khai thác 09 nền tảng số trong quản lý, giảng dạy và học tập, góp phần hình thành năng lực số cho học sinh, sinh viên ngay từ trong nhà trường.
Phát huy vai trò là lực lượng nòng cốt ở cơ sở, Tổ công nghệ số cộng đồng đã trở thành cầu nối đưa chuyển đổi số đến gần hơn với người dân. Đến nay, mạng lưới Tổ công nghệ số cộng đồng được thành lập tại 100% thôn, khối phố trên địa bàn tỉnh với 1.646 tổ hoạt động thường xuyên. Các tổ trực tiếp hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt, định danh điện tử và các nền tảng số; đồng thời hỗ trợ ngay tại địa bàn dân cư, nhất là đối với người cao tuổi, người nghèo và đồng bào dân tộc thiểu số. Qua đó, khoảng 31.720 lượt người dân đã được hỗ trợ tiếp cận, sử dụng các dịch vụ và nền tảng số; trên 250 buổi hướng dẫn cài đặt, sử dụng VNeID và thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến được tổ chức tại các địa phương. Cùng với đó, nhiều mô hình, cách làm sáng tạo như "Đại sứ số", "Gia đình số", "Mỗi công dân - Một danh tính số", "Chợ số - Nông thôn số" và Chiến dịch Thanh niên phổ cập kỹ năng số tiếp tục được duy trì, nhân rộng, góp phần đưa kỹ năng số đến gần hơn với người dân, nhất là tại khu vực vùng sâu, vùng xa và vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Việc triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp đã tạo chuyển biến rõ nét về nhận thức và hành động trong toàn xã hội. Phong trào "Bình dân học vụ số" không chỉ góp phần phổ cập tri thức và kỹ năng số cho các tầng lớp Nhân dân mà còn từng bước hình thành môi trường học tập số, làm việc số và tương tác số, tạo nền tảng quan trọng để thúc đẩy xây dựng chính quyền số, phát triển kinh tế số và xã hội số trên địa bàn tỉnh. Kết quả đạt được thể hiện rõ qua việc 100% cán bộ, công chức, viên chức và người lao động trong khu vực công được trang bị kiến thức, kỹ năng số và sử dụng các nền tảng số phục vụ công việc; 100% học sinh trung học và sinh viên được trang bị kiến thức, kỹ năng số phục vụ học tập, nghiên cứu và sáng tạo; 100% thôn, bản duy trì các buổi học cộng đồng về chuyển đổi số và kỹ năng số. Đây là nền tảng quan trọng để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực số, hình thành công dân số và thúc đẩy phát triển xã hội số trên địa bàn tỉnh.
Song hành với phổ cập kỹ năng số, tỉnh tiếp tục đẩy mạnh triển khai định danh và xác thực điện tử phục vụ chuyển đổi số. Toàn tỉnh đã cấp 555.093 tài khoản định danh điện tử VNeID, đạt khoảng 81% số công dân từ đủ 14 tuổi trở lên. Đây là nền tảng quan trọng để mở rộng việc sử dụng dịch vụ công trực tuyến và các dịch vụ số thiết yếu, tạo điều kiện để người dân tham gia ngày càng sâu rộng vào môi trường số.
Đối với một tỉnh miền núi, biên giới như Lạng Sơn, những kết quả đạt được từ Phong trào "Bình dân học vụ số" không chỉ thể hiện quyết tâm của cả hệ thống chính trị trong thực hiện chuyển đổi số mà còn khẳng định hiệu quả của việc đưa tri thức và kỹ năng số đến với người dân. Từ cán bộ, công chức, viên chức đến học sinh, sinh viên, người lao động, đồng bào dân tộc thiểu số và người dân ở khu vực vùng sâu, vùng xa đều từng bước được tiếp cận, trang bị kỹ năng và nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ số trong học tập, lao động, sản xuất và đời sống. Qua đó, người dân ngày càng chủ động hơn trong sử dụng dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt, định danh điện tử và các nền tảng số, góp phần thu hẹp khoảng cách số, nâng cao chất lượng cuộc sống và tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn tỉnh.
Phát huy những kết quả đạt được, thời gian tới tỉnh Lạng Sơn sẽ tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức triển khai Phong trào "Bình dân học vụ số"; đẩy mạnh phổ cập kỹ năng số cho từng nhóm đối tượng; nâng cao hiệu quả hoạt động của Tổ công nghệ số cộng đồng; mở rộng việc khai thác các nền tảng học tập số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong đào tạo, tuyên truyền và hướng dẫn người dân. Đồng thời, tiếp tục hoàn thiện hạ tầng số, phát triển các nền tảng số dùng chung, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực số, góp phần thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, hướng tới xây dựng chính quyền số, kinh tế số, xã hội số và công dân số trên địa bàn tỉnh.
Nguyễn Thủy
Trung tâm Công nghệ số
