Ứng dụng khoa học và công nghệ nghiên cứu quy trình khử chát và bảo quản quả hồng không hạt Lạng Sơn

Lạng Sơn từ lâu đã nổi tiếng với các sản phẩm nông sản đặc sản mang đậm bản sắc địa phương, trong đó quả Hồng không hạt với hai giống tiêu biểu là Hồng Vành Khuyên và Hồng Bảo Lâm luôn nhận được sự đánh giá cao về chất lượng. Tiếp nối kết quả của đề tài “Nghiên cứu giải pháp kỹ thuật xử lý quả Hồng Vành Khuyên sau thu hoạch, chế biến và bảo quản sản phẩm quả hồng treo gió” đã được nghiệm thu năm 2025, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Lạng Sơn tiếp tục giao Viện Cơ điện nông nghiệp và Công nghệ sau thu hoạch triển khai thực hiện đề tài “Nghiên cứu quy trình xử lý chát và bảo quản quả hồng không hạt của tỉnh Lạng Sơn”. Đề tài hướng đến hoàn thiện quy trình công nghệ xử lý chát và bảo quản phù hợp với đặc tính của từng giống hồng, góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm, kéo dài thời gian bảo quản và giảm tổn thất sau thu hoạch. Các nội dung nghiên cứu được triển khai từ đánh giá đặc tính nguyên liệu, xác định thông số công nghệ đến thiết kế thiết bị và thử nghiệm ứng dụng tại cơ sở sản xuất.

Ông Bùi Đức Trung- Phó Giám đốc Sở KH&CN (đứng giữa) tại buổi làm việc với Viện Cơ điện nông nghiệp và Công nghệ sau thu hoạch tại HTX Nông sản Toàn Thương

Trước hết, nhóm nghiên cứu tập trung đánh giá các đặc tính cơ lý, sinh lý và sinh hóa của quả hồng Vành Khuyên và hồng Bảo Lâm sau thu hoạch. Kết quả đánh giá là cơ sở khoa học để xác định các thông số kỹ thuật xử lý chát phù hợp với đặc điểm của từng giống, đồng thời đáp ứng điều kiện sản xuất thực tế tại địa phương. Trên cơ sở đó, đề tài nghiên cứu, hoàn thiện quy trình công nghệ khử chát theo hướng rút ngắn thời gian xử lý xuống dưới 36 giờ, đồng thời duy trì hoặc nâng cao chất lượng cảm quan, độ ngọt và độ giòn của quả so với phương pháp truyền thống. Nhằm đảm bảo giá trị thương mại cho sản phẩm tươi, đề tài cũng thực hiện nghiên cứu quy trình bảo quản tối ưu, hướng tới kéo dài thời gian lưu trữ quả hồng đạt tối thiểu 7 ngày ở điều kiện nhiệt độ thường (25-30°C) và trên 30 ngày ở điều kiện nhiệt độ mát (0-8°C) với tỷ lệ hư hỏng dưới 25% và độ cứng quả đạt trên 800g.

Nhóm thực hiện đề tài tổ chức tập huấn kỹ thuật khử chát và bảo quản quả hồng không hạt Lạng Sơn cho các cán bộ quản lý, người dân trồng hồng, sản xuất hồng và các đối tượng khác có quan tâm tại Hợp tác xã sản xuất cây củ quả sạch Hòa Cư

Không dừng lại ở các nghiên cứu trong phòng thí nghiệm, đề tài còn chú trọng khả năng ứng dụng và chuyển giao công nghệ vào thực tiễn sản xuất. Nhóm thực hiện đề tài đã nghiên cứu thiết kế và chế tạo 02 buồng xử lý khử chát chuyên dụng đi kèm 02 bộ hồ sơ thiết kế kỹ thuật hoàn chỉnh, đáp ứng chính xác hai quy mô sản xuất phổ biến tại địa phương: quy mô hộ gia đình với công suất 100-150 kg quả tươi/mẻ và quy mô hợp tác xã với công suất 1.000 kg quả tươi/mẻ.

Để hỗ trợ người dân và các cơ sở sản xuất tiếp cận, áp dụng công nghệ, đề tài đã xây dựng bộ tài liệu hướng dẫn chi tiết quy trình công nghệ khử chát và bảo quản quả hồng. Đồng thời, tiến hành ứng dụng thử nghiệm các quy trình công nghệ và thiết bị đã nghiên cứu tại 02 cơ sở ứng dụng trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn là Hợp tác xã nông sản Toàn Thương (xã Na Sầm, tỉnh Lạng Sơn) và Hợp tác xã sản xuất cây củ quả sạch Hòa Cư (Thôn Bản Lành, xã Công Sơn, tỉnh Lạng Sơn); ứng dựng thử nghiệm quy trình khử chát đối với 1.000 kg hồng Vành Khuyên và 1.000 kg hồng Bảo Lâm thương phẩm đáp ứng đầy đủ các yêu cầu kỹ thuật về độ cứng, độ an toàn và thời gian bảo quản. 

Ông Nguyễn Tiến Khương- Chủ nhiệm đề tài trực tiếp hướng dẫnbà con quy trình thực hiện khử chát hồng với buồng khử chát quy mô hộ gia đình (100-150kg/mẻ) được thiết kế theo thuyết minh của đề tài

Theo tiến độ thực hiện, đề tài dự kiến sẽ chính thức nghiệm thu vào cuối tháng 12/2026. Khi được hoàn thiện và đánh giá đầy đủ, các quy trình công nghệ cùng giải pháp thiết bị của đề tài được kỳ vọng sẽ hỗ trợ người trồng hồng và các cơ sở sản xuất trên địa bàn tỉnh nâng cao hiệu quả xử lý chát, bảo quản sau thu hoạch, góp phần hạn chế tổn thất và nâng cao giá trị thương phẩm của quả hồng không hạt. Qua đó, đề tài góp phần tạo cơ sở khoa học và công nghệ cho việc nâng cao chất lượng, mở rộng khả năng tiêu thụ và phát triển bền vững thương hiệu hồng không hạt Lạng Sơn trên thị trường./.

Nguyệt Ánh - Phòng Quản lý Khoa học