Hoàn thiện nhận diện lực lượng kiểm soát chất lượng sản phẩm, hàng hóa trong giai đoạn mới

Ngày 15/6/2026, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành Thông tư số 33/2026/TT-BKHCN quy định về trang phục riêng, phù hiệu và thẻ kiểm soát viên chất lượng sản phẩm, hàng hóa. Đây là một trong những văn bản quan trọng nhằm hoàn thiện hệ thống quy định phục vụ triển khai Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa năm 2025, đồng thời nâng cao tính chuyên nghiệp, minh bạch và hiệu quả của hoạt động kiểm tra, kiểm soát chất lượng sản phẩm, hàng hóa trong tình hình mới.

Trong bối cảnh nền kinh tế ngày càng hội nhập sâu rộng, cùng với sự phát triển nhanh của thương mại điện tử, hoạt động xuất nhập khẩu và chuỗi cung ứng toàn cầu, yêu cầu bảo đảm chất lượng sản phẩm, hàng hóa không chỉ nhằm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng mà còn góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, xây dựng niềm tin thị trường và khẳng định uy tín hàng hóa Việt Nam. Để thực hiện hiệu quả nhiệm vụ đó, bên cạnh việc hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và cơ chế kiểm tra chất lượng, việc xây dựng đội ngũ kiểm soát viên chất lượng chuyên nghiệp, được quản lý thống nhất và nhận diện rõ ràng là yêu cầu cấp thiết.

Thông tư số 33/2026/TT-BKHCN được ban hành nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn đó. Theo quy định, hệ thống nhận diện của lực lượng kiểm soát viên chất lượng được chuẩn hóa thống nhất trên phạm vi toàn quốc, từ biểu tượng ngành, phù hiệu, cầu vai, biển tên đến thẻ kiểm soát viên chất lượng. Việc thống nhất nhận diện không chỉ góp phần xây dựng hình ảnh chuyên nghiệp cho lực lượng thực thi công vụ mà còn giúp các tổ chức, doanh nghiệp và người dân dễ dàng nhận biết, xác thực người có thẩm quyền khi thực hiện hoạt động kiểm tra chất lượng sản phẩm, hàng hóa.

Một trong những điểm mới đáng chú ý của Thông tư là việc ứng dụng công nghệ số trong quản lý đội ngũ kiểm soát viên chất lượng. Theo đó, thẻ kiểm soát viên chất lượng được tích hợp mã QR để lưu trữ và xác thực thông tin của người được cấp thẻ, bao gồm họ tên, chức danh chuyên môn, cơ quan công tác và tình trạng hiệu lực của thẻ. Việc áp dụng mã QR không chỉ giúp nâng cao tính công khai, minh bạch trong hoạt động công vụ mà còn tạo thuận lợi cho công tác quản lý, tra cứu và xác thực thông tin theo thời gian thực, phù hợp với định hướng chuyển đổi số của ngành khoa học và công nghệ.

Bên cạnh đó, Thông tư cũng quy định rõ việc cấp số hiệu cho từng kiểm soát viên chất lượng, gắn với vị trí việc làm và thông tin định danh cá nhân; đồng thời yêu cầu cập nhật, quản lý dữ liệu chuyên ngành trên hệ thống cơ sở dữ liệu điện tử. Cách tiếp cận này cho thấy sự chuyển dịch từ phương thức quản lý truyền thống sang quản lý dựa trên dữ liệu số, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và tăng cường khả năng giám sát trong quá trình thực thi nhiệm vụ.

Thông tư cũng quy định cụ thể về tiêu chuẩn cấp phát trang phục, niên hạn sử dụng, trách nhiệm quản lý, cấp phát và thu hồi thẻ kiểm soát viên chất lượng. Các quy định này tạo cơ sở để các bộ, ngành, địa phương triển khai đồng bộ, thống nhất, đồng thời bảo đảm điều kiện cần thiết để đội ngũ kiểm soát viên chất lượng thực hiện tốt nhiệm vụ được giao.

Đối với các địa phương, trong đó có tỉnh Lạng Sơn – địa bàn có hoạt động thương mại, xuất nhập khẩu phát triển sôi động qua các cửa khẩu quốc tế và cửa khẩu song phương, việc triển khai các quy định mới của Thông tư sẽ góp phần nâng cao hiệu quả công tác quản lý chất lượng hàng hóa lưu thông trên thị trường, hàng hóa xuất nhập khẩu và hàng hóa thuộc diện kiểm tra chuyên ngành. Đồng thời, đây cũng là cơ sở để tăng cường tính minh bạch trong hoạt động kiểm tra, tạo môi trường kinh doanh thuận lợi, bảo đảm quyền lợi chính đáng của doanh nghiệp và người tiêu dùng.

Có thể thấy, mặc dù quy định trực tiếp về trang phục, phù hiệu và thẻ kiểm soát viên chất lượng, nhưng Thông tư số 33/2026/TT-BKHCN mang ý nghĩa rộng hơn trong việc hoàn thiện cơ chế quản lý lực lượng thực thi nhiệm vụ kiểm soát chất lượng sản phẩm, hàng hóa. Việc chuẩn hóa nhận diện, số hóa thông tin và tăng cường quản lý dữ liệu chuyên ngành không chỉ góp phần nâng cao tính chuyên nghiệp của đội ngũ kiểm soát viên chất lượng mà còn tạo nền tảng quan trọng để xây dựng môi trường quản lý hiện đại, minh bạch và hiệu quả hơn.

Theo quy định, Thông tư số 33/2026/TT-BKHCN có hiệu lực thi hành sau 45 ngày kể từ ngày ký ban hành; đồng thời thay thế Thông tư số 26/2011/TT-BKHCN ngày 04/10/2011 và Thông tư số 10/2015/TT-BKHCN ngày 19/6/2015 của Bộ Khoa học và Công nghệ về trang phục, phù hiệu, biển tên và thẻ kiểm soát viên chất lượng.

Nguyễn Thủy – Trung tâm Công nghệ số