Hình thành tối thiểu 10 doanh nghiệp công nghệ chiến lược quy mô lớn vào năm 2030

Ngày 17/6/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1091/QĐ-TTg phê duyệt Đề án hình thành các doanh nghiệp công nghệ chiến lược quy mô lớn trong nước để phát triển hạ tầng số, nhân lực số, dữ liệu số, công nghệ chiến lược và an ninh mạng giai đoạn 2026 – 2030.

Theo Đề án, Việt Nam cần hình thành các doanh nghiệp công nghệ mang tính chiến lược, có quy mô lớn, nguồn nhân lực chất lượng cao, năng lực nghiên cứu và phát triển ngang tầm khu vực và thế giới, do người Việt Nam làm chủ. Các doanh nghiệp này giữ vai trò quan trọng đối với sự phát triển của đất nước, thực hiện các nhiệm vụ trọng điểm quốc gia về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong các lĩnh vực then chốt, có tính nền tảng và tác động lan tỏa mạnh mẽ.

Đề án xác định mục tiêu đến năm 2030 hình thành tối thiểu 10 doanh nghiệp công nghệ chiến lược quy mô lớn trong nước để phát triển hạ tầng số, nhân lực số, dữ liệu số, công nghệ chiến lược và an ninh mạng. Các doanh nghiệp này phải đáp ứng đồng thời các tiêu chí: doanh thu hằng năm đạt từ 1 tỷ USD trở lên; có từ 5.000 lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm; có ít nhất một tổ chức khoa học và công nghệ trực thuộc; tỷ lệ chi cho nghiên cứu và phát triển (R&D) đạt từ 3% doanh thu trở lên; đồng thời sở hữu ít nhất một bằng sáng chế được cấp bởi một trong các cơ quan sở hữu trí tuệ uy tín hàng đầu thế giới.

Đối với phát triển hạ tầng số, Đề án đặt mục tiêu các doanh nghiệp công nghệ chiến lược quy mô lớn tham gia xây dựng hệ thống hạ tầng số quốc gia đồng bộ, hiện đại, xanh, liên thông, kết nối trong nước và quốc tế với dung lượng lớn, tốc độ cao, đủ năng lực tin cậy và khả dụng cao phục vụ chuyển đổi số quốc gia, phát triển kinh tế số, xã hội số và bảo vệ chủ quyền số. Theo đó, sẽ triển khai và đưa vào hoạt động thêm tối thiểu 6 tuyến cáp quang biển mới, trong đó có ít nhất một tuyến cáp quang biển do Việt Nam làm chủ đầu tư; phát triển nhanh mạng 5G, phấn đấu phủ sóng 99% dân số; phát triển và hoàn thiện các nền tảng số, cơ sở dữ liệu dùng chung phục vụ các bộ, ngành, địa phương; đồng thời phát triển mới tối thiểu 5 trung tâm dữ liệu quy mô lớn đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế và tiêu chuẩn xanh.

Trong lĩnh vực dữ liệu số, Đề án hướng tới xây dựng hệ sinh thái dữ liệu số quốc gia mở, liên thông, an toàn và đáng tin cậy; bảo đảm dữ liệu được chuẩn hóa, chia sẻ và khai thác có trách nhiệm nhằm thúc đẩy chính phủ số, kinh tế số, xã hội số và bảo vệ chủ quyền dữ liệu. Đồng thời phát triển thị trường dữ liệu có sự giám sát bảo đảm an toàn, tuân thủ quy định của pháp luật; phát triển các dịch vụ dữ liệu như tổng hợp, phân tích, dán nhãn dữ liệu.

Về phát triển nhân lực số, Đề án đặt mục tiêu phát triển nguồn nhân lực số quy mô lớn, chất lượng cao, đạt chuẩn kỹ năng quốc tế ở các lĩnh vực trọng điểm thông qua các phương thức đào tạo lại, đào tạo nâng cao theo mô hình kết hợp giữa Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp. Đồng thời đẩy mạnh đào tạo, phổ cập, nâng cao kỹ năng số cho cơ quan nhà nước, tổ chức, doanh nghiệp và người dân thông qua các nền tảng học tập trực tuyến ứng dụng công nghệ hiện đại.

Đối với công nghệ chiến lược, Đề án đặt mục tiêu doanh nghiệp Việt Nam làm chủ tối thiểu 70% số công nghệ trong Danh mục công nghệ chiến lược do Thủ tướng Chính phủ ban hành. Việt Nam phấn đấu thuộc nhóm 3 quốc gia dẫn đầu Đông Nam Á về nghiên cứu, phát triển và ứng dụng trí tuệ nhân tạo; phát triển tối thiểu 6 hệ thống trí tuệ nhân tạo dựa trên dữ liệu của Việt Nam phục vụ các lĩnh vực tư pháp, tài chính, nông nghiệp và môi trường, văn hóa, thể thao và du lịch, giáo dục và y tế. Đề án cũng định hướng xây dựng bản sao số tại một số tỉnh, thành phố và xây dựng tối thiểu một nền tảng chuỗi khối hỗ trợ cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp ứng dụng công nghệ chuỗi khối trong quản trị, điều hành, sản xuất và kinh doanh.

Trong lĩnh vực an ninh mạng, Đề án đặt mục tiêu xây dựng năng lực an ninh mạng quốc gia mang tính chủ động nhằm bảo vệ hạ tầng số quan trọng và dữ liệu cá nhân; nâng cao khả năng phát hiện, ngăn chặn, ứng phó và phục hồi sự cố nhanh chóng; bảo đảm an toàn và giữ vững chủ quyền số. Theo đó, tiếp tục phát triển và hoàn thiện mạng lưới kết nối, chia sẻ thông tin giữa các trung tâm an ninh mạng của tỉnh, thành phố với Trung tâm An ninh mạng quốc gia của Bộ Công an và Bộ Quốc phòng; đồng thời phát triển các sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng trọng điểm có khả năng cạnh tranh quốc tế.

Để thực hiện các mục tiêu đề ra, Đề án xác định 4 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm gồm: hoàn thiện thể chế và nâng cao hiệu quả thực thi chính sách, pháp luật; triển khai các nhiệm vụ trọng điểm quốc gia, bài toán lớn về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; hỗ trợ nghiên cứu, phát triển và phát triển thị trường cho doanh nghiệp theo quy định của pháp luật; đồng thời xây dựng hệ thống thông tin phục vụ theo dõi, đo lường, đánh giá kết quả triển khai Đề án hằng năm.

Nguyễn Thủy – Trung tâm Công nghệ số