Lan tỏa kỹ năng số đến từng thôn bản – Động lực thúc đẩy chuyển đổi số từ cơ sở

Thực hiện Phong trào “Bình dân học vụ số” theo Kế hoạch số 230-KH/TU ngày 29/4/2025 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy và Quyết định số 155/QĐ-UBND ngày 27/01/2026 của UBND tỉnh, thời gian qua Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Lạng Sơn đã chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị, địa phương triển khai đồng bộ các lớp tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng số và an toàn thông tin cho thành viên Tổ Công nghệ số cộng đồng (CNSCĐ) và đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh.

Với phương châm “cầm tay chỉ việc”, các lớp tập huấn không chỉ truyền đạt kiến thức lý thuyết mà còn tập trung hướng dẫn trực tiếp người dân thực hành trên điện thoại thông minh, giúp bà con từng bước làm quen và sử dụng thành thạo các nền tảng số thiết yếu trong đời sống hằng ngày. Đây được xem là một trong những giải pháp quan trọng nhằm đưa chuyển đổi số đi vào thực chất, thu hẹp khoảng cách số giữa khu vực thành thị và vùng sâu, vùng xa.

Kết quả triển khai cho thấy, chỉ trong chưa đầy một tháng, toàn tỉnh đã tổ chức 16 lớp tập huấn tại 65 xã, phường với tổng số 9.464 lượt người tham gia. Trong đó, phần lớn là thành viên Tổ CNSCĐ và đồng bào dân tộc thiểu số. Đáng chú ý, tỉnh đã triển khai linh hoạt cả hình thức trực tiếp và trực tuyến kết hợp trực tiếp, qua đó mở rộng phạm vi tiếp cận, giúp người dân ở nhiều địa bàn vùng cao vẫn có điều kiện tham gia học tập, cập nhật kỹ năng số.

Điểm nổi bật của đợt tập huấn năm nay là nội dung được xây dựng sát với nhu cầu thực tiễn của người dân. Học viên được hướng dẫn đăng nhập, sử dụng ứng dụng VNeID; thực hiện dịch vụ công trực tuyến; thanh toán không dùng tiền mặt qua mã QR; đồng thời được trang bị kỹ năng nhận diện các hành vi lừa đảo, nguy cơ mất an toàn thông tin trên không gian mạng. Những kiến thức tưởng chừng còn mới mẻ đối với nhiều người dân vùng cao nay đã trở nên gần gũi, dễ tiếp cận thông qua hình thức hướng dẫn trực quan, thực hành trực tiếp ngay tại lớp học.

Tại nhiều địa phương, hình ảnh cán bộ kỹ thuật, đoàn viên thanh niên, thành viên Tổ CNSCĐ kiên trì hướng dẫn từng thao tác cho người dân lớn tuổi đã trở thành điểm nhấn ý nghĩa của phong trào. Không ít học viên lần đầu tiên biết cách sử dụng dịch vụ công trực tuyến, quét mã QR thanh toán hoặc tra cứu thông tin trên ứng dụng số. Từ tâm lý e ngại công nghệ, nhiều người dân đã mạnh dạn tiếp cận và chủ động ứng dụng công nghệ số vào cuộc sống hằng ngày.

Hiệu quả của các lớp tập huấn không chỉ dừng lại ở việc phổ cập kỹ năng sử dụng điện thoại thông minh mà còn góp phần thay đổi nhận thức của người dân về vai trò của công nghệ số trong phát triển kinh tế - xã hội. Sau tập huấn, nhiều học viên đã biết khai thác các tiện ích số phục vụ sản xuất, kinh doanh, tiếp cận thông tin và giải quyết thủ tục hành chính thuận lợi hơn. Qua đó, từng bước hình thành thói quen sử dụng môi trường số trong cộng đồng dân cư.

Để bảo đảm hiệu quả triển khai, Sở Khoa học và Công nghệ đã phối hợp chặt chẽ với Công an tỉnh, Tỉnh đoàn, UBND các xã, phường cùng các doanh nghiệp viễn thông và ngân hàng thương mại trên địa bàn như Agribank, Vietcombank, Techcombank, Bắc Á Bank tham gia hỗ trợ chuyên môn, thiết bị và hướng dẫn thực hành. Sự đồng hành của các lực lượng đã giúp các lớp tập huấn trở nên sinh động, thiết thực, gắn với các dịch vụ số mà người dân sử dụng thường xuyên.

Song song với công tác tập huấn, hoạt động truyền thông cũng được triển khai mạnh mẽ trên nhiều nền tảng. Toàn tỉnh đã xây dựng, phát hành 63 tin, bài và 29 video, phóng sự chuyên đề về kỹ năng số, thu hút khoảng 131.000 lượt tiếp cận từ thành viên Tổ CNSCĐ và nhân dân trên địa bàn. Điều này góp phần tạo sức lan tỏa sâu rộng cho Phong trào “Bình dân học vụ số”, nâng cao nhận thức của người dân về chuyển đổi số và an toàn thông tin.

Thực tế triển khai cho thấy, mô hình Tổ Công nghệ số cộng đồng tiếp tục phát huy vai trò là “cánh tay nối dài” của chính quyền trong công tác tuyên truyền, hỗ trợ người dân tiếp cận các nền tảng số. Đặc biệt tại các địa bàn vùng sâu, vùng xa, lực lượng này đang trở thành những “hạt nhân số” trực tiếp hướng dẫn, đồng hành cùng người dân trong quá trình chuyển đổi số.

Trong thời gian tới, Sở Khoa học và Công nghệ sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan, đơn vị và địa phương duy trì hoạt động bồi dưỡng, cập nhật kỹ năng số cho thành viên Tổ CNSCĐ và nhân dân; đồng thời đẩy mạnh mô hình “Đi từng ngõ, gõ từng nhà, hướng dẫn từng người”, ưu tiên hỗ trợ nhóm đối tượng yếu thế, người cao tuổi và đồng bào dân tộc thiểu số. Đây được kỳ vọng sẽ là nền tảng quan trọng để thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện từ cơ sở, đưa công nghệ số thực sự trở thành công cụ phục vụ đời sống người dân, góp phần xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn.

Như Thủy – Trung tâm CNS