Skip to main content
Quyết tâm thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Lạng Sơn lần thứ XVI, nhiệm kỳ 2015 - 2020 
-A A +A

Một số giải pháp phát triển đàn Ngựa Bạch Hữu Kiên

Chi Lăng là một huyện miền núi thuộc tỉnh Lạng Sơn, đây là địa phương có số Ngựa Bạch lớn nhất nhì cả nước. Theo số liệu thống kê trong những năm vừa qua đàn ngựa của huyện không ngừng gia tăng, cụ thể: Năm 2011, tổng đàn ngựa của huyện đạt 1.171 con, trong đó Ngựa Bạch có 220 con (chiếm 18,8%). Năm  2016, tổng đàn ngựa có 1.711 con, trong đó Ngựa Bạch là 605 con (chiểm 35,4%). Đến năm 2018, tổng đàn ngựa là 1.950 con, trong đó Ngựa Bạch là 871 con (chiếm 44,7%), hiện nay số lượng Ngựa Bạch của huyện ngày càng gia tăng.

          Ngựa Bạch có đặc điểm toàn thân ngựa có lông màu trắng, da trắng hồng, viền mắt màu hồng, con ngươi màu đỏ hồng. Nếu soi đèn vào mắt ngựa ban đêm có màu đỏ rực. Mũi, miệng và bộ phận sinh dục của ngựa có màu hồng đỏ, bộ móng màu trắng ngà. Ngựa Bạch là giống ngựa quý hiếm, thịt Ngựa Bạch có giá trị dinh dưỡng rất cao, xương nấu cao để bồi bổ sức khỏe. Nếu giá của một con ngựa bình thường giao động từ 20 - 25 triệu đồng, thì đối với một con Ngựa Bạch trưởng thành có thể bán ra thị trường với giá khoảng 50 - 70 triệu đồng. Đây là một trong những hướng thoát nghèo rất có hiệu quả cho người dân phát triển chăn nuôi Ngựa Bạch, nhằm góp phần tăng tổng đàn gia súc, từng bước giúp bà con nông dân xoá đói, giảm nghèo một cách hiệu quả và bền vững.

 

Ngựa Bạch được nuôi tại xã Hữu Kiên huyện Chi Lăng tỉnh Lạng Sơn

 

Xã Hữu Kiên có điều kiện tự nhiên phù hợp với chăn nuôi đại gia súc, đặc biệt là chăn nuôi ngựa, Ngựa Bạch và có các tiềm năng lợi thế về đất đai, lực lượng lao động dồi dào rất có điều kiện để phát triển chăn nuôi Ngựa Bạch. Chăn nuôi ngựa đóng góp một phần rất quan trọng trong cơ cấu thu nhập của nông dân xã Hữu Kiên, giải quyết việc làm cho lao động dôi thừa và lao động thời vụ nhàn rỗi ở nông thôn; góp phần xoá đói giảm nghèo, vươn lên làm giàu từ phát triển chăn nuôi Ngựa Bạch.

Tuy nhiên, chăn nuôi ngựa tại Hữu Kiên còn nhỏ lẻ, manh mún, chưa được quy hoạch. Chủ yếu chăn nuôi ngựa theo hình thức hộ gia đình nên có hạn chế như: Chăn thả tự do quảng canh, nguồn thức ăn không ổn định, giá trị dinh dưỡng thấp; Thức ăn chăn nuôi chưa đảm bảo giá trị dinh dưỡng, vệ sinh, không được chế biến làm tăng giá trị dinh dưỡng trong thức ăn và tăng khả năng tiêu hoá, hấp thu và chưa được đầu tư về khoa học kỹ thuật, quản lý dịch bệnh, quản lý giống, chuồng trại chưa đảm bảo, chưa chủ đồng nguồn thức ăn thô, xanh vào mùa đông, đồng thời các các hộ chăn nuôi chưa nắm vững kỹ thuật nuôi dưỡng chăm sóc, Chưa chủ động kế hoạch trồng, chế biến và dự trữ thức ăn cho ngựa vào mùa khô. Việc phòng và điều trị bệnh cho ngựa theo kinh nghiệm là chính, độ rủi ro cao, kỹ thuật và điều trị bệnh cho ngựa rất hạn chế. Mặt khác, do thả rông nên việc phối giống tự nhiên là hoàn toàn ngẫu nhiên và không có sự tác động kiểm soát của con người dẫn đến mức độ cận huyết cao, ảnh hưởng đến chất lượng đàn ngựa.

 

Ngựa Bạch tại xã Hữu Kiên huyện Chi Lăng tỉnh Lạng Sơn

Để phát triển bền vững đàn Ngựa Bạch trong những năm tiếp theo việc xây dựng một số mô hình chăn nuôi Ngựa Bạch với quy mô phù hợp, hỗ trợ người dân địa phương khoa học kỹ thuật chăn nuôi ngựa, tạo thương hiệu về chăn nuôi Ngựa Bạch tạiHữu Kiên là rất cần thiết nhằm khai thác có hiệu quả hơn các lợi thế của vùng, tạo điều kiện cho chăn nuôi Ngựa Bạch phát triển, nâng cao tỷ trọng chăn nuôi trong cơ cấu ngành nông nghiệp góp phần giải quyết vấn đề về lao động và việc làm tạo bước ngoặt quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội, xoá đói giảm nghèo của xã Hữu Kiên. Cần thực hiện đồng bộ một số giải pháp sau:

Một là, về giống cần ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật để cải tạo đàn ngựa thông qua việc thực hiện các phương pháp tuyển chọn và nhân giống Ngựa Bạch từ  kỹ thuật chọn ngựa cái hậu bị; kỹ thuật chọn ngựa đực giống, kỹ thuật nhân giống Ngựa Bạch.

Hai là, về kỹ thuật chăm sóc, nuôi dưỡng: Các hộ chăn nuôi cần nắm vững các kỹ thuật  chăm sóc, nuôi dưỡng Ngựa Bạch đực giống và Ngựa Bạch cái sinh sản; kỹ thuật chăn nuôi ngựa cái chửa và đẻ; kỹ thuật chăn nuôi ngựa cái nuôi con; kỹ thuật chăm sóc nuôi dưỡng Ngựa Bạch  từ lúc sơ sinh đến giai đoạn trưởng thành

Ba là, về công tác phòng, trị bệnh: Các hộ chăn nuôi cần nắm được các kỹ thuật phòng và trị bệnh cho Ngựa Bạch, kỹ thuật vệ sinh, tiêu độc, sát trùng chuồng trại, cách ly, tiêm vắc xin phòng bệnh...

Bốn là, các hộ chăn nuôi cần được bổ sung thêm các kỹ thuật trồng và chế biến thức ăn cho Ngựa Bạch như: kỹ thuật chế biến rơm rạ, cỏ khô, thân cây ngô cho chăn nuôi đại gia súc trong vụ đông xuân.

Trước những yêu cầu cấp thiết để thực hiện phát triển đàn Ngựa Bạch Hữu Kiên tại huyện Chi Lăng, tỉnh Lạng Sơn. Bộ Khoa học và công nghệ đã phê duyệt dự án: Ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật xây dựng mô hình sản xuất giống và chăn nuôi Ngựa Bạch tại tỉnh Lạng Sơn thuộc Chương trình hỗ trợ ứng dụng, chuyển giao  tiến bộ khoa học và công nghệ thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội nông thôn, miền núi, vùng dân tộc thiểu số giai đoạn 2016-2025. Với Mục tiêu chính là Ứng dụng thành công các tiến bộ khoa học, kỹ thuật trong sản xuất giống  và chăn nuôi Ngựa Bạch góp phần phát triển kinh tế xã hội trên địa bàn thông qua việc tiếp nhận và làm chủ được các quy trình kỹ thuật  trong nhân giống, chăm sóc nuôi dưỡng, phòng trị bệnh cho Ngựa Bạch và kỹ thuật trồng, chế biến thức ăn thô, xử lý chất thải chăn nuôi. Sản phẩm chính của dự án: là người dân được tiếp nhận và làm chủ được các quy trình kỹ thuật trong chăn nuôi Ngựa Bạch giống;  Mô hình sản xuất giống và chăn nuôi Ngựa Bạch tại 10 hộ nuôi, quy mô 10 ngựa cái và 01 ngựa đực giống/hộ, sản xuất được 150 ngựa con/3 năm với các chỉ tiêu được quy định cụ thể; mô hình trồng cây thức ăn đáp ứng yêu cầu của đàn ngựa nuôi; chuồng trại có áp dụng công nghệ xử lý chất thải chăn nuôi; Đào tạo kỹ thuật viên cơ sở và tập huấn cho người dân. Dự án thực hiện thành công sẽ là tiền đề quan trọng để thay đổi phương thức chăn nuôi từ truyền thống sang chăn nuôi các loại vật nuôi có thế mạnh, hiệu quả kinh tế cao; nâng cao trình độ ứng dụng khoa học kỹ thuật chăn nuôi tiên tiến, tổ chức sản xuất hợp lý và đây sẽ mô hình chăn nuôi tiêu biểu để nhân rộng cho các địa phương khác góp phần phát triển bền vững đàn Ngựa Bạch  và tạo công ăn việc làm ổn định cho người lao động của tỉnh Lạng Sơn./.

Đỗ Thu Hạnh